Nieuwsgierigheid ontrafeld

Nieuwsgierigheid zorgt ervoor dat we het onbekende gaan verkennen en belangrijke ontdekkingen doen. Het is net zo essentieel om te overleven als het hongergevoel. Tot voor kort was het echter onduidelijk hoe het komt dat we nieuwsgierig zijn. Onderzoekers van het Nederlands Herseninstituut hebben nu ontdekt hoe deze drang naar het ontdekken van nieuwe dingen wordt veroorzaakt.

De wetenschappers ontdekten dat nieuwsgierigheid wordt opgewekt wanneer er bepaalde hersencellen in een gebied midden in de hersenen worden geactiveerd. Wanneer deze cellen uitstaan, verdwijnt ook de interesse om dingen te onderzoeken.

Vrijheid

“Het is moeilijk om nieuwsgierigheid te onderzoeken bij dieren omdat het lastig te onderscheiden is van ander gedrag zoals jagen of het zoeken naar eten”, legt Alexander Heimel, groepsleider bij het Nederlands Herseninstituut, uit. Om het gedrag toch goed te kunnen onderzoeken kozen de wetenschappers voor een eenvoudige oplossing: een muis de vrijheid geven om te kiezen wat hij wil. De muizen werden in een omgeving geplaatst met verschillende nieuwe en bekende objecten en andere muizen en waren vrij om te doen wat ze wilden.

Onderzoeker Mehran Ahmadlou vertelt: “We zagen dat wanneer muizen een object tegenkomen, ze dit gaan onderzoeken door het te voelen, vast te pakken en erop te knagen. Ook andere muizen worden besnuffeld en betast”. Tijdens het verkennen worden de hersencellen in een hersengebied genaamd de Zona Incerta actief. Wanneer het object of de andere muis nieuw voor de muis waren, werden deze cellen nog actiever.

Pad van nieuwsgierigheid

Daarnaast konden de wetenschappers ook aantonen hoe deze cellen werden geactiveerd. Door gebruik te maken van verschillende innovatieve technieken werd een heel pad van meerdere hersengebieden blootgelegd dat nieuwsgierigheid bij muizen omzet in actie. Heimel: “Het is voor het eerst dat dit pad wordt beschreven. Dit zal inzicht gaan bieden in, bijvoorbeeld, hoe het kan dat nieuwsgierigheid het soms wint van de drang naar veiligheid, en waarom sommige individuen nieuwsgieriger zijn dan andere. Er is nog veel waar wij nieuwsgierig naar zijn.”

Hoe nieuwsgierigheid leidt tot onderzoeksgedrag bij de mens is nog onbekend. Een recente andere studie toont aan dat de Zona Incerta ook bij apen een rol speelt in het opwekken van nieuwsgierigheid. Heimel: “We weten nog slechts weinig over dit gebied bij mensen, omdat het zich diep in de hersenen bevindt en het moeilijk is om met hersenscans de activiteit te meten.” Nieuw ontwikkelde technieken zullen in de toekomst mogelijk tot meer duidelijkheid leiden.

De resultaten van dit onderzoek zijn op donderdag 13 mei gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Science.